Bu çalışma, Beveridge sağlık finansmanı modelinde vergiye dayalı finansmanın sağlık sistemlerinin kapsayıcılığı, eşitliği ve finansal sürdürülebilirliği açısından rolünü incelemektedir. Literatür ve OECD verilerinden yararlanarak, modelin temel işlevleri olan gelir toplama, risk paylaşımı ve stratejik satın alma, analitik bir çerçeve içinde analiz edilmektedir. Bulgular, vergiye dayalı finansmanın evrensel sağlık kapsamını desteklediğini, risk paylaşımını güçlendirdiğini ve özellikle kriz dönemlerinde sağlık sistemlerinin finansal dayanıklılığını artırdığını göstermektedir. Ancak, sistem performansı yalnızca kamu finansmanının düzeyine bağlı değildir. Vergilendirme yapısı, bütçe öncelikleri, maliyet paylaşımı düzenlemeleri ve cepten yapılan harcamaların düzeyi de finansal koruma ve eşitlik sonuçlarını etkilemektedir. OECD ülkelerinden elde edilen karşılaştırmalı göstergeler, kamu finansmanı daha güçlü olan sistemlerin genellikle daha yüksek düzeyde finansal koruma sağladığını göstermektedir. Türkiye örneği, sağlık sisteminin kurumsal olarak sosyal sağlık sigortasına dayalı olmasına rağmen, bütçe transferleri ve vergiye dayalı kamu finansmanının geniş kapsamın sürdürülmesinde tamamlayıcı bir rol oynadığını göstermektedir. Kamu finansmanının güçlendirilmesi ve cepten yapılan ödemelerin sınırlandırılması, sürdürülebilir sağlık finansmanı için temel politika öncelikleri olarak ortaya çıkmaktadır.
This study examines the role of tax-based financing in the Beveridge health financing model in terms of inclusiveness, equity, and financial sustainability of health systems. Drawing on the literature and OECD data, the model’s core functions—revenue collection, risk pooling, and strategic purchasing—are analyzed within an analytical framework. The findings show that tax-based financing supports universal health coverage, strengthens risk sharing, and enhances the financial resilience of health systems, particularly during crises. However, system performance does not depend solely on the level of public financing. The structure of taxation, budget priorities, cost-sharing arrangements, and the level of out-of-pocket expenditures also influence financial protection and equity outcomes. Comparative indicators from OECD countries suggest that systems with stronger public financing generally achieve higher levels of financial protection. The case of Türkiye demonstrates that although the health system is institutionally based on social health insurance, budget transfers and tax-based public financing play a complementary role in maintaining broad coverage. Strengthening public financing and limiting out-of-pocket payments emerge as key policy priorities for sustainable health financing.