TARİH ARALIĞI

Başlangıç Tarihi
Seç
Bitiş Tarihi
Seç

ARANACAK KRİTER

Kriter Seçin
Makale Başlığında

ARANACAK KELİME

Örnek “vergi mevzuatı”

CELALİ İSYANLARI’NIN VERGİSEL NEDENLERİ

Temmuz 2019 Sayı 370

ÖZET

Bu çalışma, Celali İsyanları’nın vergi sistemi ve vergi uygulamalarından kaynaklanan nedenlerini ele almaktadır. Celali İsyanları, 16. ve 17. yüzyıllarda Anadolu’da yaşanan bir dizi ayaklanmaya verilen genel isimdir. İsyanların temel nedenleri olarak; halkın haksız vergilere maruz kalmaları ve yöneticilerin baskıcı tutumları ile timar sistemi döneminde timar sahiplerine devlet tarafından sağlanan mali rantların kesilmiş olması sayılmaktadır. Celali İsyanları ile ilgili yapılan değerlendirmelerde, isyana katılanların vergiye karşı doğrudan bir ayaklanmada bulunmadıkları, timar sisteminin yerini iltizam sistemine bırakması dolayısıyla timar sahipleri ve sipahilerin kaybettikleri rantlarını geri kazanma çabaları içerisinde oldukları vurgulanmaktadır. İsyanlar sonucunda, Osmanlı mali sisteminin temelini oluşturan timar sisteminde çözülmeler meydana gelmiş, sipahilerin ordu içerisinde öneminin azalması ile birlikte, vergi toplamada iltizam sistemi yaygınlaşmıştır.

Anahtar Kelimeler: Celali İsyanları, Osmanlı, Vergiye Karşı Tepki, Vergi Direnişleri, İsyan, Vergi Davranışı.

Jel Sınıflandırması: N6, O14, E6

TAXATIONAL REASONS BEHIND JELALI REVOLTS

ABSTRACT

This study discusses the reasons behind Jelali Revolts occurred due to tax system and tax enforcements. Jelali Revolts is a general name given for a series of rebellions took place in Anatolia during 16th and 17th centuries. Those rebellions mainly stemmed from a number of reasons; the people were exposed to unfair taxes, the governors’ oppressive attitudes, and “timar” holders’ (fief) loss of fiscal income cut off by the State during the period of “timar” system (fiefdom). In the evaluation of Jelali Revolts, it is emphasized that the ones who involved in the revolts did not rise directly against the taxation itself but they were against “iltizam” system (tax farming of public revenue) which replaced timar system; hence, timar holders and the “sipahis” (cavalrymen maintained by land grants) endeavored to regain their income. As an outcome of those revolts, timar system, which had established the ground of the Ottomans’ fiscal system, began to disintegrate and following the decline of the sipahis within the army, iltizam system became widespread in tax collection.

Keywords: Jelali Revolts, the Ottomans, Reaction Against Tax, Tax Resistance, Revolt, Tax Behavior.

Jel Classification: N6, O14, E6

Devamını okumak ve yorum yapmak için giriş yapmalısınız!